Ik daag je uit om met me mee te doen.

Grote vragen, kleine antwoorden

22 december 2016

Een blog door Yvonne Turenhout

Het sluimerde al langer, maar ineens is het een hot item: de tweedeling in de samenleving. Je kunt de krant niet open slaan, de tv niet aanzetten of het gaat erover. Een steeds grotere groep ervaart geen perspectief, voelt dat ze er niet bij horen of kan of mag niet meedoen. In de tijd dat het sluimerde, zijn we er wellicht niet alert genoeg op geweest met elkaar. Maar nu zijn we wakker.

En als je bedenkt dat wij aankoersen op een veeleisende samenleving met minder zekerheden, en waarin mensen nog meer dan daarvoor zelf de regie over hun leven moeten voeren, dan ligt daar een veel steviger vraagstuk dan we lange tijd hebben gedacht. Het vraagstuk ligt er, en we moeten er wat mee, als samenleving in het algemeen en wat mij betreft als CMO STAMM in het bijzonder.

Een analyse in vogelvlucht

Het begint met inzicht. Daarom peilde het Sociaal Planbureau Groningen, onderdeel van CMO STAMM, de mening van 2900 Groningers over de grote maatschappelijke vraagstukken die centraal staan in de tweedeling: Europa, migranten en (politiek) vertrouwen. Op alle thema’s is een duidelijk verschil te zien tussen de mening van laag- en hoogopgeleiden.

Groningers met een lagere sociaaleconomische achtergrond maken zich de meeste zorgen over de identiteit van Nederland en onze manier van samenleven. Ook weten wij dat een substantieel deel een bedreiging ziet in immigranten en de Islam. Ze maken zich relatief meer zorgen over de zorg en werkgelegenheid, voor zichzelf, maar ook voor hun kinderen. Over het belang van democratie is iedereen het wel eens. Tegelijkertijd is er opvallend weinig vertrouwen in de bestuurders zelf.

Het onderzoek laat ook een groot basaal vertrouwen in de medemens zien. Noem het een schrale troost, maar het is wat mij betreft meer dan dat. Het is nog altijd het vertrouwen in de medemens dat voor een belangrijk deel de dagelijkse sfeer in de samenleving bepaalt.

Tweedeling en leiderschap

Dit was het thema van ons MLAB dat we begin december organiseerden. Een thema dat leeft, gezien de hoge opkomst. Herman Pleij, hoogleraar Historische Nederlandse Letterkunde, hield een interessant betoog over tweedeling en over onze Nederlandse identiteit. Het gebrek aan of, zo je wilt, het verlies van een Nederlandse identiteit is volgens hem een belangrijke verklaring voor het toenemende gevoel van onzekerheid in ons land. Maar hij nuanceerde ook: “Als je puur naar de cijfers kijkt, gaat het eigenlijk harstikke goed met Nederland”.

Ondanks de nuance is er natuurlijk wel wat aan de hand, dat bleek ook wel uit de heftigheid van de discussie na het verhaal van Herman Pleij. Maar ook hoe ingewikkeld het is om daar samen een antwoord op te vinden. Het contrast tussen de gevoelde urgentie van de vragen en het vermogen om in gezamenlijkheid op zoek te gaan naar antwoorden, was op zijn minst opvallend. Terwijl dialoog en bruggen bouwen meer dan ooit nodig zijn. Elke dag weer. Idealistisch? Nee, hoe scherper de polarisatie, hoe groter het praktisch belang van bruggen.

Iedereen wakker. En nu?

Iedereen lijkt ondertussen klaarwakker. De Brexit, de verkiezing van Trump en de hoge peilingen voor populistische partijen door heel Europa hebben als wekker gefungeerd.

Maar nu we wakker zijn, wat moeten we nu doen? Wat werkt? Hoe pakken we het aan? En waar beginnen we? Dat zal ik, Yvonne Turenhout van CMO STAMM, jullie wel even vertellen. In een mooie volzin die zich makkelijk laat delen via social media. Nou ja, niet dus. Was het maar zo simpel. De vragen zijn eenvoudigweg te groot om zo maar even op te lossen. Maar wat dan wel?

Alles wat je aandacht geeft, groeit. Dat is een van mijn stellige overtuigingen. En daar zie ik ook wel mogelijkheden. Aandacht voor de mensen die buiten de boot (dreigen te) vallen, voor boze burgers, voor mensen die mee willen doen en voor hen die andere vormen van democratie voor ogen hebben. Een belangrijk deel van de oplossing ligt in het samen doen, samen met hen, niet voor hen beslissen en bepalen. Met oprechte aandacht voor wat ze willen en wat ze nodig hebben.

Het is onze plicht om onszelf, als maatschappelijke organisaties en bestuurders, op scherp te zetten. Haarscherp zelfs, bij iedere stap die we zetten. Zijn we echt goed bezig? Nemen we de moeite om mensen te betrekken en niet alleen eventjes naar ze te luisteren en dan toch te doen wat ons zelf het beste lijkt? Nemen we hun zorgen serieus en bewaken we dat onze inspanningen de vruchten dragen die ze moeten dragen? Durven we te stoppen of van koers te veranderen als iedereen aan zijn water voelt dat het niet goed gaat? Ja, ook als dat misschien niet goed afstraalt op ons als organisatie zelf?

Ik zeg op deze opgave volmondig ja. En ik realiseer me meteen dat het me kwetsbaar maakt. Maar het is voor mij persoonlijk een bijzonder inspirerende opdracht. Ik ben er klaar voor. Ik daag je uit om met me mee te doen. Wie of wat geef jij aandacht in 2017?

Ik wens iedereen een fantastisch aandachtig 2017, namens het hele team van CMO STAMM.

Yvonne Turenhout
directeur-bestuurder

Deel dit bericht.

Meer informatie.

Volg ons.

Gerelateerd.

© 2020 CMO STAMM - Disclaimer - Privacyverklaring

X