Onze huidige democratie is een combinatie van hiërarchische- en marktprincipes. Deze beide ordeningsprincipes botsen op dit moment in de samenleving. Er is iets anders nodig.

Grote vragen

14 september 2017

Een blog door Saskia Duursma

Heel soms heb je tijd- of neem je tijd- om na te denken over grote vragen. Ik denk dan aan hoe wij hier in Nederland wonen en oud worden. Ik vraag me dan af hoe dat er straks uit ziet. Even los van de vraag hoe ik er dan zelf uit zie. Wie bepaalt er eigenlijk waar het met mijn stad – en met het oud worden in die stad – naartoe gaat? Is dat de gemeente of de provincie? Of zijn wij dat als inwoners met z’n allen? Wie is de baas?

Zo mijmert een mens wat. Totdat ik Zef Hemel en Annemarth Idenburg tegenkwam. In die volgorde en bij verschillende gelegenheden. Wat een inspirerende mensen zijn dat! Zij plaatsten mijn vragen in een heel ander daglicht en brachten mij daarmee op een heel nieuw spoor. Met nieuwe vragen.

Nieuwe vragen

Zef vertelde over het “nieuwe stadmaken” en het belang van lokale netwerken waar overheden, bewoners, marktpartijen en wetenschappers samenkomen. De complexiteit van deze samenleving heeft lichtheid en openheid nodig is zijn stelling. Netwerken – die inspirerend, verhalend en positief zijn en collectieve intelligentie bij elkaar brengen – kunnen dat bij uitstek bieden. Netwerken waar we dus niet meer zonder kunnen of willen volgens hem. En die samen antwoorden zoeken en formuleren op grote vragen.

Annemarth maakte me duidelijk dat het veel zinvoller is om je af te vragen waar je naar toe wilt en waarom en hoe. In plaats van je af te vragen wie de baas is en waarover. We duiken volgens haar met z’n allen te vaak in oplossingen zonder goed te weten waar we naartoe gaan. Wat mij betreft heel verhelderend. Geen zorgen meer over wie er de baas is. Dat scheelt! Er blijven dan nog wel de nieuwe vragen over. Hoe ziet de stad waarin ik oud wil worden er dan uit? En waarom?

Lang leve het netwerk: dat is nodig!

Wat Annemarth betreft, vinden we de antwoorden op die vragen ook vooral via netwerken. Ze vertelde dat onze huidige democratie een combinatie is van hiërarchische- en marktprincipes. Deze beide ordeningsprincipes botsen op dit moment in de samenleving. Er is iets anders nodig. Want de wereld verandert in een steeds rapper tempo en het idee van “de maakbaarheid” van de samenleving (en hoe de stad eruit ziet) lijkt definitief te zijn verlaten. Dat vinden (gelukkig) niet alleen Zef en Annemarth. Traditionele hiërarchische organisaties en gemeenten vinden steeds meer uitdagingen om adequaat te reageren op de schijnbaar onvoorspelbare situaties waarin ze terecht komen. En de snelheid waarmee deze situaties zich ontwikkelen. Dat zie ik ook dagelijks in mijn werk. Het is denk ik noodzakelijk opnieuw te leren samenwerken met meer sociale innovatie, meer diversiteit en meer creativiteit. Daarom denk ik dat het netwerk juist nu in deze tijd bij uitstek een interessant nieuw uitgangspunt is.

Het niet weten

Mijn opa zei altijd: “Hoe meer we weten, hoe meer we juist ook weten wat we niet weten”. Een waarheid als een koe. Want waar we naartoe gaan en hoe dat er precies uitziet is niet precies te zeggen. Er zijn wel ideeën. Peel en Maas (wat mij betreft een absolute koploper gemeente) verschoof jaren geleden al grote gedeeltes van hun eigenaarschap vanuit hiërarchie richting de gemeenschap en de markt en gaf hen daarin als experts een zelfsturende rol. Wat Zef en Annemarth (en nu ook mij) betreft, verschuiven we (nog) meer richting netwerken die antwoorden geven op onze grote vragen. Best spannend! Maar ook heel boeiend en inspirerend. Want een netwerk is niet te sturen: dat is nu juist ook zo interessant. Netwerken zijn heel verschillend. Het is niet altijd duidelijk wie er aan de knoppen zit. De uitkomst staat van tevoren niet vast en de tijd die het netwerk nodig heeft, is niet te plannen. Dat biedt grote uitdagingen voor veel van de huidige plannenmakers, bouwers van de stad en andere betrokkenen bij maatschappelijke vraagstukken. Zij zijn juist dat soort kenmerken niet gewend en ze moeten het “niet weten” (net als vele anderen) leren te waarderen.

Zoektocht

Mijn grote vragen over de toekomst vallen niet helemaal uit de lucht. Ze zijn onderdeel van mijn zoektocht naar andere vormen van democratie. Een onderwerp dat mij intrigeert. Gelukkig ben ik niet alleen. Via de Democratische Broedplaats  zoeken er veel deskundige en inspirerende mensen met mij mee. En ja, inderdaad: in een netwerk!

Deel dit bericht.

Meer informatie.

Volg ons.

Gerelateerd.

© 2019 CMO STAMM - Disclaimer - Privacyverklaring

X